استخراج اسپرم از بیضه (TESE)

شنیدن این جمله که «در آزمایش مایع منی اسپرم وجود ندارد» می‌تواند برای هر مردی نگران‌کننده باشد، اما این نتیجه همیشه به معنای پایان شانس فرزندآوری نیست. در برخی افراد، بیضه‌ها همچنان اسپرم تولید می‌کنند، اما این اسپرم به دلایل مختلف وارد مایع منی نمی‌شود.

TESE (Testicular Sperm Extraction) روشی تخصصی است که در آن اسپرم به‌طور مستقیم از بافت بیضه استخراج می‌شود. در صورت یافتن اسپرم، می‌توان از آن برای انجام ICSI (تزریق اسپرم به داخل تخمک) استفاده کرد یا برای درمان‌های آینده منجمد نمود.

در مرکز درمان ناباروری تابان، این روش با همکاری متخصص ارولوژی، متخصص ناباروری، کارشناسان آندرولوژی و جنین‌شناسان انجام می‌شود تا برای هر بیمار، مناسب‌ترین مسیر درمان انتخاب شود.

TESE چگونه به درمان ناباروری مردان کمک می‌کند؟

در TESE، پزشک با یک عمل سرپایی و کم‌تهاجمی، نمونه کوچکی از بافت بیضه را برداشت می‌کند. این نمونه بلافاصله در آزمایشگاه آندرولوژی بررسی می‌شود تا در صورت وجود، اسپرم‌های سالم شناسایی و جداسازی شوند.

در بسیاری از بیماران، این روش امکان استفاده از اسپرم خود فرد را فراهم می‌کند؛ موضوعی که برای بسیاری از زوج‌ها اهمیت زیادی دارد. اسپرم استخراج‌شده می‌تواند در همان سیکل درمان برای ICSI استفاده شود یا برای درمان‌های آینده منجمد گردد.

چه کسانی ممکن است به TESE نیاز داشته باشند؟

TESE برای همه مردان مبتلا به ناباروری انجام نمی‌شود. این روش زمانی پیشنهاد می‌شود که پزشک احتمال دهد اسپرم در بافت بیضه وجود دارد و امکان استفاده از آن برای درمان وجود داشته باشد.

آزواسپرمی (عدم وجود اسپرم در مایع منی)

آزواسپرمی به وضعیتی گفته می‌شود که در آزمایش مایع منی هیچ اسپرمی مشاهده نمی‌شود. این موضوع همیشه به معنای توقف کامل تولید اسپرم نیست. در برخی مردان، اسپرم در بیضه تولید می‌شود اما به دلیل انسداد یا اختلال در مسیر خروج، وارد مایع منی نمی‌شود. در این شرایط، TESE می‌تواند امکان دسترسی به اسپرم را فراهم کند.

انسداد مسیر خروج اسپرم

گاهی بیضه‌ها عملکرد طبیعی دارند، اما مجاری انتقال اسپرم مسدود شده‌اند. این انسداد ممکن است مادرزادی باشد یا در اثر عفونت، جراحی یا آسیب ایجاد شده باشد. در بسیاری از این موارد، استخراج مستقیم اسپرم از بیضه امکان‌پذیر است.

ناباروری شدید مردان

در برخی افراد، تعداد یا کیفیت اسپرم به اندازه‌ای پایین است که احتمال باروری طبیعی بسیار کم می‌شود. پس از بررسی کامل شرایط بیمار، پزشک ممکن است TESE را به عنوان بخشی از برنامه درمان پیشنهاد کند.

نیاز به اسپرم برای انجام ICSI

در روش ICSI تنها یک اسپرم برای هر تخمک مورد نیاز است. اگر امکان تهیه اسپرم از مایع منی وجود نداشته باشد، TESE می‌تواند این فرصت را فراهم کند.

بیماران تحت درمان سرطان

برخی درمان‌ها مانند شیمی‌درمانی، پرتودرمانی یا بعضی جراحی‌ها ممکن است بر قدرت باروری مردان تأثیر بگذارند. در برخی بیماران، TESE یکی از روش‌های حفظ یا بازیابی شانس فرزندآوری است.

TESE چگونه انجام می‌شود؟

ارزیابی اولیه

پیش از درمان، پزشک سوابق پزشکی، نتایج آزمایش مایع منی، آزمایش‌های هورمونی و در صورت نیاز بررسی‌های ژنتیکی را ارزیابی می‌کند تا مشخص شود این روش برای بیمار مناسب است یا خیر.

استخراج نمونه

نمونه کوچکی از بافت بیضه با بی‌حسی موضعی یا بیهوشی کوتاه‌مدت برداشت می‌شود. این عمل معمولاً کمتر از یک ساعت طول می‌کشد و در بیشتر موارد نیازی به بستری ندارد.

بررسی نمونه در آزمایشگاه

نمونه استخراج‌شده بلافاصله توسط کارشناسان آندرولوژی و جنین‌شناسی بررسی می‌شود تا در صورت وجود، اسپرم‌های مناسب برای درمان جداسازی شوند.

استفاده یا انجماد اسپرم

در صورت یافتن اسپرم، از آن برای انجام ICSI استفاده می‌شود یا در صورت نیاز برای درمان‌های آینده منجمد خواهد شد.

چرا پزشک TESE را پیشنهاد می‌کند؟

هدف اصلی این روش، فراهم کردن امکان استفاده از اسپرم خود بیمار است. همچنین TESE می‌تواند در برخی بیماران نیاز به استفاده از اسپرم اهدایی را کاهش دهد، امکان انجماد اسپرم برای آینده را فراهم کند و شانس انجام ICSI را افزایش دهد. انجام این روش به‌صورت سرپایی نیز باعث می‌شود بیمار در بیشتر موارد همان روز به منزل بازگردد.

قبل از TESE چگونه آماده شویم؟

ممکن است پزشک انجام آزمایش‌های تکمیلی، بررسی‌های هورمونی یا آزمایش‌های ژنتیکی را توصیه کند. همچنین لازم است بیماری‌هایی مانند دیابت، فشار خون، بیماری‌های قلبی، اختلالات انعقادی و تمامی داروهای مصرفی خود را به پزشک اطلاع دهید.

رعایت توصیه‌های پزشک، از جمله ناشتا بودن در صورت نیاز یا تنظیم مصرف برخی داروها، به انجام ایمن‌تر درمان کمک می‌کند.

بعد از TESE دوران نقاهت چگونه است؟

بیشتر بیماران در همان روز مرخص می‌شوند. درد خفیف، تورم یا کبودی مختصر در محل عمل طبیعی است و معمولاً طی چند روز برطرف می‌شود.

استراحت نسبی، مصرف منظم داروهای تجویزشده و پرهیز از فعالیت‌های سنگین تا زمان تأیید پزشک، روند بهبود را تسریع می‌کند.

آیا TESE همیشه موفق است؟

موفقیت این روش به عوامل مختلفی مانند علت ناباروری، نوع آزواسپرمی، سلامت بافت بیضه، نتایج آزمایش‌های هورمونی، سابقه درمان‌های قبلی و کیفیت اسپرم بستگی دارد. به همین دلیل، نتیجه درمان در هر فرد متفاوت است و تنها پس از ارزیابی کامل می‌توان درباره احتمال موفقیت آن اظهار نظر کرد.

باور یا واقعیت؟

اگر در آزمایش مایع منی اسپرم وجود نداشته باشد، دیگر هیچ امیدی نیست.

باور نادرست. در برخی مردان، اسپرم در بافت بیضه تولید می‌شود اما وارد مایع منی نمی‌شود و TESE می‌تواند امکان استخراج آن را فراهم کند.

TESE باعث اختلال در عملکرد جنسی می‌شود.

باور نادرست. این روش معمولاً تأثیری بر میل جنسی، نعوظ یا توانایی برقراری رابطه زناشویی ندارد.

اگر یک بار TESE موفق نباشد، دیگر هیچ راه درمانی وجود ندارد.

باور نادرست. بسته به علت ناباروری، ممکن است پزشک روش‌های درمانی یا بررسی‌های تکمیلی دیگری را پیشنهاد کند.